Bij veel assessments komt op een bepaald moment een acteur in beeld: een getrainde rollenspeler die met de kandidaat een realistische werksituatie naspeelt. Voor werkgevers roept dat soms vragen op. Waarom een acteur, en wat zegt zo’n rollenspel eigenlijk over de geschiktheid van iemand? Dit is wat een praktijksimulatie meet en waarom het zo waardevol is.
Het verschil tussen zeggen en doen
In een gesprek vertelt een kandidaat hoe hij of zij zou handelen. Dat is nuttig, maar het blijft een voornemen. Een rollenspel laat zien wat iemand daadwerkelijk doet onder lichte druk: hoe iemand een lastig gesprek voert, een klacht afhandelt of een medewerker aanstuurt. Gedrag in een realistische situatie voorspelt toekomstig functioneren beter dan een beschrijving ervan.
Wat de acteur precies doet
De acteur speelt een vooraf uitgewerkte rol, bijvoorbeeld een ontevreden klant, een onderpresterende medewerker of een kritische stakeholder. Belangrijk: de acteur improviseert niet willekeurig, maar volgt een gestandaardiseerd scenario, zodat elke kandidaat met dezelfde situatie te maken krijgt. Dat maakt de beoordeling eerlijk en onderling vergelijkbaar.
Wat een rollenspel meet
Afhankelijk van de functie kijkt een psycholoog naar competenties die in een gesprek lastig te peilen zijn.
Communicatie en overtuigingskracht. Hoe brengt iemand een boodschap over, ook als het ongemakkelijk wordt?
Omgaan met weerstand. Blijft iemand rustig en constructief, of schiet diegene in de verdediging?
Leiderschap en sturing. Neemt iemand regie zonder de relatie te beschadigen?
Waarom dit waarde toevoegt voor werkgevers
Juist bij functies waarin gedrag het verschil maakt, zoals leidinggevenden, accountmanagers en adviseurs, is een rollenspel vaak het meest onthullende onderdeel van het assessment. Het laat patronen zien die in een cv of gesprek verborgen blijven, en geeft je een concreter beeld van hoe iemand het in de praktijk zal doen. Daardoor neem je je beslissing op gedrag, niet op indruk.
Is een rollenspel onprettig voor de kandidaat?
In de praktijk valt dat mee. Kandidaten weten vooraf dat een simulatie onderdeel is, de acteur is getraind om het realistisch maar respectvol te houden, en het gaat niet om winnen of verliezen maar om laten zien hoe je werkt. Veel kandidaten ervaren het zelfs als het meest interessante onderdeel, omdat het dichter bij echt werk staat dan een vragenlijst. Goede begeleiding zorgt dat iemand zich op zijn gemak voelt en zijn gedrag echt kan tonen.
Bij Assessment Group zetten we praktijksimulaties gericht in, afgestemd op de functie die je invult. Benieuwd of een rollenspel zinvol is voor jouw vacature? Neem gerust contact op.
